دسته : مقالاتتاریخ: 2017/01/12

تعریف اختلال بینایی: 

      اختلال بینایی یک  واژه کلی ونشانگر یک ناتوانی دردیدن است ومی تواندازلحاظ پزشکی خفیف وقابل اصلاح مانند نزدیک بینی ، دوربینی یا شدید وغیر قابل اصلاح مانند کوری یاضعف شدید بینایی باشد .برخی از افراد تصور می کنندکه بین افراد بینا و نابینا از نظر حسی  –  حرکتی  ،رفتاری و شناختی تفاوتها ی بسیاری وجود دارد و حتی گاهی خود نا بینایان نیزچنین می پندارندکه دردنیای تاریک و سیاهی به سر می برند اما حقیقت این است  که  تفاوت میان این دو گروه فقط درحد دیدن وندیدن است و ویژگیها خصوصیاتی چون خلق و خو، استعدادها، علایق، تمایلات و نظایر آن تفاوتهای فردی است که د ربین کلیه افراد  یکسان ا ست.

        متاسفانه ما پیش ازآنکه برتوانا ییهای این افراد تکیه کنیم بیشتر برناتوانیها یشان تاکید داریم.افراد نابینا به خوبی قادرند با استفاده ازتسهیلات و تغییراتی که در برنامه ها، شیوه ها ومواد آموزشی  به وجود می آید به  تحصیل بپردا زند وهمانند سا یر همسالان بینای خود بر غنای شنا خت خویش ازجهان اطراف بیفزا یند وبا برخورداری از فرصتهای مناسب به تجربه وعمل پرداخته و با انجام فعا لیهای گوناگون به یک تعامل اجتماعی فعال درمحیط وجامعه خود توفیق یابند.

 

چگونه می توانم به فرزند خود کمک کنم ؟

          هرکودکی باید بیاموزد چگونه به تنهایی حرکت کند ، سخن بگوید ، به گفتگودیگران گوش دهد درباره مشکلات بیندیشید ومراقب خود باشد ممکن است یک کودک نابینا نسبت به کودکان بینا کندترباشدو رشدا وبا تا خیرصورت  بگیرد.البته یک کودک نابینامی تواند بیاموزد که سایر حواس خود را به کارگیرد تا دنیای اطرافش را درک کند ومهارتهایی را که سایر کودکان را از طریق دیدن خود را به کارگیرد تا دنیای اطرافش را درک کند ومهارتهایی را که سایر کودکان را از طریق دیدن به آنها دست می یابند ، فرا بگیرد.

 

نحوه کمک کردن شما :

   بسیاری از کودکان نابینا بازی نمی کنند زیرا وسایل بازی را نمی بیینند .اما اگر شما توجه او را به یک اسباب بازی صدا دار جلب کنید و صدای آن را در آورید ،به  بازی کردن علاقمندتر خواهد شد.  همچنین می آموزد که به صداها توجه کند وآنها را جستجو کند. این  فعالیتها به وی کمک می کند که حواس خود را هرچه بیشتر پرورش دهد وبه افراد ودنیای اطراف خود علاقمند شود.

 

  با گذشت زمان فرزند شما می تواند بیاموزد که:

·    به تنهایی حرکت کند.

·    در کارهای خانه مشارکت کند.

·    با سایر کودکان بازی کند.

·    به مدرسه برودوحرفه ای بیاموزد.

درصورت وجود ضعف بینایی در فرزندتان ، آن راکشف کنید:

  بسیاری ازکودکان دارای مشکلات بینایی تاحد کمی توانایی دیدن دارند. کشف میزان بینایی فرزندتان برای شما مسئله مهم است، زیرا بدین وسیله می توانید او را تشویق کنیدکه از باقیمانده دید خود استفاده کند. وی می آموزدکه هر چه بزرگتر می شود،حتی از بینایی خود بهتراستفاده می کند.  اگر کودک شما یکی از کارهای زیررا انجام دهد، احتمالا تاحدی توانایی دیدن دارد:

 

·    چشمهایش را در نور خورشید بندد یا سرش را به طرف نر برگرداند.

·    اشیاء را به چشمانش نزدیک کند.

·    با سریا چشمهای خود اشیاء متحرک را تعقیب کند.

·    همواره وقتی به اجسام نگاه می کند سرخود را به طریقی کج نگه دارد.

·    دست خود ا مقابل چشمانش به طرف عقب وجلو ببرد.

·    به طرف اجسام بی صدادست دراز کند.

 

پیشنهادهایی برای افرادکم بینا وخانواده های آنها:

1- فرد کم  بینا  با ید به طور مرتب  توسط چشم پزشک معا ینه شود زیرا موارد زیا دی  و جو د د ا رد که  باید  تحت  د رمان دارویی ویاجراحی قرار گیرد .چشم پزشک  می  توا ند مناسب تر ین شیوه د رما ن دا رویی را برای فرد کم بیناتجویز نماید.

·    کم بینایان می بایست:

الف) بیاموزند که چه چیزهایی را می توانند ببینند وچه چیزهایی را نمی توانند.

ب) محدودیتهای بینایی خود را بپذیرند. 

ج) از انجام کارهای خطرناک پرهیز نمایند .

 افراد کم  بینا باید قا بلیتهای خودرا برای انجام کارهایی که به سلامتی آنان آسیب نمی رساند بهتر بشناسند

2- د ر صورتیکه  فرد کم بینا، مشکل شنوا یی نداشته با شد ، ا عضا ی خانواده و د وستا ن می با یست  با صدا ی  معمولی وعادی با او صحبت کنند و نیازی به داد زدن نیست.

محیط واطراف فرد کم بینا را به طوری متنا سب و مرتب نمایید که به راحتی بتواند فعالیتهای روزمره اش را انجام دهد.  اعضای خانواده واطرافیان فردکم بینا باید بخاطرداشته باشند که وسایل مورداستفاده را بعد از مصرف به جای خود برگردانند.

رهنمودهای کلی برای فعا لیتهای یادگیری

·    به فرزند خود اجازه تصمیم گیری بدهید.

·    تمرینات را از خودتان شروع کنید.

·    از پشت سر با فرزندان خود تمرین کنید.

·    روش ثابتی را دنبال کنید .

·    زمان کافی در اختیار فرزند خود قرا دهید .

·    فرزند خود رااز کیفیت کارهایش آگاه سازید.

  • فرزند خود را از وقایع اطرافش مطلع سازید
  • روش یادگیری کودکان را بخاطر بسپارید.
  • فرزند خود را به استفاده از باقیمانده بینایی تشویق کنید.
  • فرزند خود را به مستقل بودن تشویق کنید.
  • فعالیتها را متناسب با فرزند خود انجام دهید.

 

ایمنی

  • تمام لبه های تیز اثاثیه منزل را با موادی بپوشانید.
  • اگر نقل مکان وسایل صورت گرفت فرزند خود را مطلع سازید .
  • درها وپنجره ها را همواره باز یا بسته نگه دارید.
  • اطمینان داشته باشید که فرزند شما از پنجره باز نمی تواند بیرون برود.
  • سیمهای برق را از سر راه کودک بر دارید.
  • پریزهای برق را بپوشانید.

 

 

آثارروانی مبتلایان به اختلالات بینایی:

 

    کودکان نابینا به دلیل اینکه اشیاء ومحیط اطرافشان را نمی بینند وبا آنها سرگرم نمی شوند ، طبعا به حرکا ت عضلا نی می پردا زند تابدین وسیله رضایت خاطری حاصل کنند. 

   ا ین کو د کا ن به طورمرتب سر خو د را تکا ن می د هند ، ا نگشتا نشان را روی چشمهایشان فشارمی دهند یا بیقراری می کنند.

     همه این تلاشها برای شناسایی محیط اطراف است. برای جلوگیری ازظهورا ین عوارض باید کودک را پیوسته در ارتباط با محیط نگه داشت وبا وی صحبت وبازی کرد. 

  

مراحل تحول عاطفی اجتماعی کودکان نابینا از شش ماهگی تا دوارده ماهگی:

 

مشاهده کودکان نابینا در سن شش ماهگی نشان می دهد که مادر و کودک شروع می کنـند به تاثیر گذاری مشترک به روی یکدیگر و مادران کودکان نابینا عینا شبیه مادران کودکان بینا رفتارهای مانوس یا مبتنی بر خو گرفتن را در برخورد با کودکان خود بکار می بندد کودکان نابـینا حرکات چهره ای بدنی مانند اشاره کردن خواه بـا چشـم یا با دست یا ادا و اطواروحرکات کلیشه را که معمولا در نشان دادن یا گرفتن چیزی متداول است بـکارنمـی بندند. از این لحاظ مراقبت کنندگان کودک نمی توانند گرا یشان یا علایـق خود را به شکـل کلامـی و بـدنی نشان می دهند. والدیـن کودکان نابینا باید آموزش ببیند که ارتباط های خود را با کودکان ساده نمایند و تا حد امکان درباره آنچه در جریان است توضیح دهند با وجود آنکه کمک های ما به کودکان مبتلا به نقص بینایی در کسب مهارتها از اهمیت برخوردار اسـت ایـن نکتـه حائـز اهمـیت اسـت کـه بـه آنها اجـازه داده شـود تا انجام کارها را در حد توانایی خود به عهده بگیرند و آموزش استقلال باید در زمان نوزادی انجام گیرد.

 

كشف توانايي كودك براي انجام كارها:

      هر كودك در سه جنبه اساسي رشد ميكند كه عبارتند از: جسماني (بدنی )،ذهنی  (عقلي)،واجتماعي(مشاركت با ساير افراد ).

  درهريك از اين زمينه ها، كودك قدم به قدم مهارتهاي جديدرا به ترتيب خاصي می آموزد. بسياري ازكودكان تقريبا دراين سنين به چنين مهارتهايي دست مي يابند اما بخاطر داشته باشيد كه بعضي از كودكان سريعتر ويا كندتر از اين معيار عمل ميكنند .يك  كو دک  نابينا اين  مهارتها را سه تا شش ما ه ديرتر ازكودك بيناب ه كمك ديگران می آموزد.

 

كودكاني كه نميتوانند در هر بخش حداقل دو مهارت را انجام دهند،ازفعاليتهايي بهرمند خواهند شدكه به رشد كودكان در آن عرصه كمك ميكند،اما تصاوير تنها نمونههايي از مهارت ها هستند.  به خاطر داشته باشيد كه كودك با انجام فعاليتهايي كه ساير

كودكان هم سالش درجامعه انجام ميدهند ،بهتر ياد خواهد گرفت.